Bir Mac bilgisayarı sıfırlamak (bu kadar kolay olabilirdi)…

On yıllar boyunca sayısız kere Windows ve Linux kurulumu yapmış biriyim, ömrümde böyle şey görmedim… Size 2010 model bir Macbook Air’i sıfırlarken yaşadığım bir takım gizemli ve esrarengiz olaylardan söz etmek istiyorum.

  • Önceklikle, bir kurulum CD’si, DVD’si ya da başka bir bilgisayar kullanarak USB belleğe disk imajı yazmak gerekmedi. Sadece bilgisayarı yeniden başlattım ve CMD + R tuşlarına birlikte basılı tuttum. Kurtarma ekranı karşımdaydı. İşte bu kadar kolay…
  • Kurtarma ekranı, klavye düzenini ve kablosuz ağı iki tıklamayla değiştirmeyi mümkün kılıyordu. Böylece klavye düzenini Türkçe F’ye ayarladım ve sildiğim diske yeniden ad verirken zorlanmadım.
  • Kurtarma ekranında bir disk bölümleme aracı beni karşıladı. Yani GParted ve benzeri üçüncü taraf yazılımına ihtiyaç duymadım. Kurtarma ekranında hem yeni macOS kurmak hem de diski silip bölümlemek mümkündü. Disk izlencesi adındaki bu araç ile diski silip yeniden bölümledim. Bunun için de birkaç tıklama yeterli oldu. Derken kendimi yeni macOS kurulumunda buldum.
Mac OS X Lion kurulumu
  • Mac, kurtarma modundayken ve disk silinmiş olmasına rağmen şifreli kablosuz ağa şifre sormadan, sessiz sedasız bağlandı! 😯 Bu bilgisayarda daha önce girilmiş kablosuz ağı ve şifresini hatırlamasından başka bir açıklaması olamazdı bunun… Belki de ağ ve şifre bilgisini kurtarma bölümlemesinde de saklıyordu… İnanılmaz, değil mi? Wireless sürücüsü olmadığından ethernet ile kurulum yapmak zorunda kaldığım diğer işletim sistemlerinin kurulumlarını hatırlayınca bu inceliğin düşünülmüş olmasına ve kullanıcıya sağlanan kolaylığa hayran kaldım. Mac, kurtarma ekranındayken bile bana tam olarak kurulmuş bir sistemin konforunu yaşatmaya kararlı görünüyordu.
  • İnternetten lisans kontrolünü -bana hiç hissettirmeden (kod vs. istemeksizin)- kendi kendine halletti… Windows lisans kutularından kod arayıp girdiğim anları hatırladım, hele klavye düzeni de farklıysa tam şenlik olurdu!
  • Bilgisayarda sıfırlama öncesi Catalina kurulu olmasına karşın o bilgisayarın orijinal işletim sistemini (Mac OS X Lion) tanımladı, bu hayli eski orijinal işletim sistemini indirdi ve kurdu… Böyle bir şeyi Windows’lu bir bilgisayarda hayal dahi edemiyorum…

Tüm bu sihirbazlıkların 2010 yapımı bir bilgisayarda gerçekleştiğini hatırlatayım tekrar…

Kurtarma ve kurulum süreçlerini sayısız kere yaşamış biri olarak bu süreç bir kullanıcı için herhalde ancak bu kadar zahmetsiz hale getirilebilirdi diye düşünmekten kendimi alamadım.

#macOS‘un “It just works…” sloganını hakettiğini düşünmemek mümkün mü, gelin şimdi siz söyleyin…

“.msg” uzantılı bir dosya macOS üzerinde nasıl açılır?

Bilgisayarınıza herhangi bir yazılım yüklemeden “.msg” uzantılı bir dosyayı macOS üzerinde açmak için şu yöntemi izlemek mümkün:

  1. https://www.outlook.com adresine gidilir ve yeni bir e-posta oluşturulur.
  2. Oluşturulan e-postaya ilgili “.msg” uzantılı dosya eklenir.
  3. Eklenen dosyaya çift tıklanarak dosya içeriğine tarayıcı içerisinden erişilir.

macOS’da Sözlük

Mac kullanıcılarının işletim sistemi macOS, ücretsiz, sade, hızlı ve kullanışlı bir sözlük yazılımı ile yüklü olarak sunulur. Sözlük programı İngilizce kurulumlarda “Dictionary” adını taşır. Bu programı Launchpad veya Spotlight aracılığıyla çalıştırabilirsiniz.

Dictionary programından bir görünüm

Sözlük programınız sizin tercihlerinize göre şekillenir. Programa çeşitli sözlüklerin veri dosyalarını ücretsiz olarak ekleyebilir, böylece yapacağınız aramalarda birden çok sözlükte aynı anda arama yapabilirsiniz. Örneğin İngilizce’den İngilizce’ye Oxford sözlükleri ve Türkçe sözlük kütüphaneye kolaylıkla eklenebilir. Bu işlemler için Dictionary > Preferences menüsü kullanılır:

Dictionary > Preferences penceresi

Sözlük programını çalıştırmadan da kelimelerin anlamlarını araştırmak mümkün… Kullanmakta olduğunuz programdan hiç ayrılmadan ve zaman kaybetmeden anlamına bakacağınız sözcüğü seçip daha sonra sözlük kısayolunu tuşlayabilirsiniz. Bir pop-up penceresi açılacak ve burada sözlüğün anlamını okuyabileceksiniz. Sözlük kısayolu:

Command(⌘ ) + Control (⌃ ) + d

Bu kısayolu örneğin Safari, Firefox, Microsoft Word, TextEdit ve diğer programlar üzerinde kullanabilirsiniz. Aşağıdaki ekran görüntüsü Firefox kullanırken kaydedilmiştir.

MacOS ile dosya özgünlüğünün teyidi

MacOS kullanıcısı iseniz ve internetten indirdiğiniz dosya ve programların özgün (bozulmamış, değiştirilmemiş) olduğundan emin olmak istiyorsanız hash teyidini nasıl yapacağınızı bir örnekle açıklayayım.

İndirdiğiniz dosyanın adı “LibreOffice_6.1.4_MacOS_x86-64.dmg”,

İndirdiğiniz dosyanın hash dosyasının adı “LibreOffice_6.1.4_MacOS_x86-64.dmg.sha256”

ve

hash dosyasının içeriği

92bc95b55285e2a2df32ffb89123de0659dec79c3543e7edd7136a3d1ced2401 LibreOffice_6.1.4_MacOS_x86-64.dmg

ise,

her iki dosyayı aynı dizinde bulundurarak ve o dizinde bir terminal penceresi açtıktan sonra hash teyidi için

$ shasum -a 256 -c LibreOffice_6.1.4_MacOS_x86-64.dmg.sha256 

komutunu terminalde vererek teyit işlemini başlatabilirsiniz.

Aşağıdaki çıktıyı alırsanız teyit başarılıdır:

LibreOffice_6.1.4_MacOS_x86-64.dmg: OK

Macbook’da trackpad tıklama sorunu

Geçenlerde yeni Macbook Pro bilgisayarımda çalışırken trackpad birdenbire tıklama yapmaz oldu. Fare imlecini ekranda hareket ettirebiliyordum ama tıklayamıyordum. Çok tuhaftı. Bir tür takılma olduğunu düşündüm ve CMD + Q ile çalışan uygulamaları teker teker kapattım. Mesele yine de çözülmeyince terminalde “sudo shutdown -r now” emrini verdim geçtim.

Aynı sorun az önce yeniden tekrar edince ilk aklımdan geçen düşünce ister istemez, “kararlılığı ile tanınan, bilinen Mac OS’un şu yaşattıklarına bak…” oldu ama bir duckduckgo sorgusu sonrası okudum ki meğer bağlı olan ve bağlı olduğu unutulan bir Magic Mouse veya Magic Trackpad aygıtı böyle sorunlara sıklıkla neden olabiliyormuş. Her nerede duruyorsa durduğu yerde bir sürtünme ile kendi kendine aktif hale gelen Magic Mouse, Mac’deki trackpad ile bir “kafa karışıklığına” yol açabiliyormuş.

Tam da Mac’e özgü bir sorun! :) Trackpad o kadar kullanışlı ki (daha önceki hiçbir bilgisayarımda görmediğim kadar) fareyi bir köşede bağlı unutmak olağan.

Sonuç: Magic Mouse’un nereye saklanmış olduğunu şimdilik bulamadım ama Bluetooth’u devre dışı bırakınca sorun çözülmüş oldu.

Outlook 2016 ile kendine gizli kopya (auto bcc) (Mac)

Outlook 2007 ile e-posta gönderirken kendine otomatik gizli kopya (auto bcc) göndermenin dolambaçlı yollarından daha önce söz etmiştim. Günümüzde güncel Outlook sürümü olan 2016 versiyonunda bile bu konuda Windows tarafında hatırladığım kadarıyla bir değişiklik yok iken Mac tarafında hoş bir sürprizle karşılaştım. Outlook 2016 Mac sürümü, kendine gizli kopya göndermeyi bir seçenek olarak sunuyor!

Outlook menüsünde Tercihler – Oluşturma isimli pencerede bu ayarı bulabilirsiniz:

OS X’te birden çok masaüstü

Mac kullanıcılarına bir ipucu…

Birden fazla masaüstü kullanarak birbiriyle ilişkili pencereleri farklı masaüstlerinde toplayabilirsiniz. Bu size daha derli toplu bir çalışma ortamı sağlar.

  1. Trackpad üzerinde üç parmağınızı yukarıya sürükleyin veya F3 tuşuna basın.
  2. Şimdi klavyenizde ⎇ (alt) tuşuna basın. Ekranın sağ üst köşesinde ek masaüstü işaretini göreceksiniz. Buna tıkladığınızda yeni bir masaüstüne sahip olacaksınız.

Pencereleri masaüstleri arasında taşımak için sola veya sağa doğru sürükleyip 1 saniye kadar bekleyin.

Masaüstleri arasında geçiş yapmak için trackpad üzerinde üç parmağınızı sola veya sağa sürükleyin.


  • Bu özellik GNU/Linux dağıtımlarında da vardır. Gnome, KDE, LXDE ve diğer masaüstü ortamları bu imkanı sunarlar.
  • Windows’a bu özelliği kazandırmak için VirtuaWin yükleyebilirsiniz.

OS X üzerinde görsel dosyalardan EXIF bilgisini temizlemek

OS X üzerinde görsel dosyalardan yer, zaman, lokasyon gibi kişisel bilgiler içeren EXIF verilerini temizlemek için ImageMagick kullanabiliriz. Ücretsizdir.

  1. Evvela bir paket yöneticimiz yoksa bir tane ediniyoruz. Admin hesabıyla mesela şuradan Homebrew kurabiliriz. Bu birçok başka işe de yarayabilir.
  2. Terminalde vereceğimiz komut: brew install imagemagick
  3. Terminalde görselin bulunduğu dizinde: mogrify -strip dosyaismi.jpg

komutu veriyoruz, EXIF bilgisi temizlenmiş oluyor.

Görsel dosyasına çift tıklayıp CMD + I komutuyla kontrol edebilirsiniz.

Mac OS X’de Türkçe yazım denetimi

Mac OS X’de Türkçe yazım denetimi için:

Zemberek projesinin hunspell uyumlu sistemler için oluşturduğu tr-spell projesinden http://tr-spell.googlecode.com/files/dict_aff_5000_suffix_1130000_words.zip dosyasını indirin. İçindeki dic ve aff uzantılı dosyaları home dizininizdeki Library/Spelling dizinine kopyalayın. (Bu paragraf şu adresten)

Daha sonra System Preferences -> Keyboard -> Text -> Spelling altında Türkçe’yi seçebilirsiniz veya buradaki seçeneği “Automatic by language” olarak bırakıp yazım denetimi yapacağınız metin kutularında kutu içerisine ters fare tuşuyla tıklayarak Türkçe yazım denetimi yapabilirsiniz.

Böylece Pages ve diğer birçok uygulamada Türkçe imla denetimi yapabilirsiniz.

Yukarıdaki dosya için alternatif indirme bağlantısı da burada.

Kindle for Mac kurulumu

Türk BayrağıABD bayrağıKindle uygulamasını Mac App Store Türkiye mağazasında bulamazsınız.

Mağazayı değiştirmek için pencerenin sağ alt köşesinde bulunan Türk bayrağına tıklayarak açılan pencerede ABD bayrağını seçebilirsiniz. Şimdi “kindle” araması yaptığınızda Kindle uygulamasını görebileceksiniz.

Ne var ki bu uygulamayı indirmek istediğinizde karşılaşağınız uyarı şu olacak:

Siz iyisi mi, Kindle uygulamasını hiç Mac App Store’dan indirmeye kalkmayın.

http://www.amazon.com/gp/kindle/mac/download

bağlantısına tıklayın, insin, kurun. :)