Rekabet Kurulu’nun 12 Banka Karteline İlişkin Kararına Dayalı Tazminat Davaları

Rekabet Kurulu’nun 13-13/198-100 sayılı kararıyla, “kartel” oluşturmak suretiyle faiz oranlarını kendi aralarında anlaşarak belirledikleri, bu ve sair anlaşmalar ve uyumlu eylemlerle rekabet hukukunu ihlal ettikleri iddia edilen, Akbank, Denizbank, FinansBank, HSBC, ING Bank, Türk Ekonomi Bankası, Garanti Bankası, Garanti  Ödeme Sistemleri A.Ş., Garanti Konut Finansmanı Danışmanlık A.Ş., Halkbank, İş Bankası, Vakıfbank, Yapı ve Kredi veya Ziraat Bankası‘nın Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine karar verilmiştir.

Bu karara dayanarak, yukarıda anılan bankalardan birinden, 21 Ağustos 2007 ile 22 Eylül 2011 tarihleri arasında konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç kredisi, kredi kartı veya vadeli mevduat hesabı kullananlar için tazminat yolu açılmış bulunuyor. Zararın 3 katına kadar tazminat alma ihtimali söz konusu. Tazminatın alınması için zamanaşımı geçmeden dava açmak gerekiyor.

Hangi banka ve şirketler bu kapsamda?

  • Akbank
  • Denizbank
  • FinansBank
  • HSBC
  • ING Bank
  • Türk Ekonomi Bankası (TEB)
  • Garanti Bankası
  • Garanti Ödeme Sistemleri A.Ş.
  • Garanti Konut Finansmanı Danışmanlık A.Ş.
  • Halkbank
  • İş Bankası
  • Vakıfbank
  • Yapı ve Kredi
  • Ziraat Bankası

Hangi tarih aralığı kapsam dahilinde?

21 Ağustos 2007 ile 22 Eylül 2011 tarihleri arasında konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç kredisi, kredi kartı, vadeli mevduat hesabı kullananlar için tazminat yolu açıldı.

Hangi tür krediler kapsam dahilinde?

  • Konut kredisi,
  • Taşıt kredisi,
  • İhtiyaç kredisi,
  • Kredi kartı,
  • Vadeli mevduat hesabı

kullananlar için tazminat yolu açıldı.

Ne kadar tazminat alınabilir?

Kullandığınız kredi için fazla faiz ödediğiniz veya vadeli mevduatınıza olması gerekenden daha düşük faiz aldığınız yargılama sırasında tespit edilirse, uğradığınız zararın 3 katına kadar tazminat alma ihtimaliniz bulunuyor.

Örneğin konut kredilerinde kartel üyelerinin faiz oranlarını arttırdıkları Rekabet Kurulu kararında tespit edilmiştir. Kararın ilgili bir bölümünde şu ifadeler bulunmaktadır:

Adı  geçen  bankaların  ilan  edilen  konut  kredisi  faiz  oranları  incelendiğinde  tamamının […] konut kredisi faiz oranlarında artış yaptığı görülmektedir. Bu çerçevede, GARANTİ 12 baz puan (%0,12), AKBANK 10-15 baz puan (%0,10-0,15), İŞ BANKASI  15  baz  puan  (%0,15),  YKB  15  baz  puan  (%0,15)  ve FİNANSBANK  da  8-15 (%0,08-0,15) baz puan aralığında artış gerçekleştirmiştir.

Yine örnek olarak, bir konut kredisi kullandıysanız burada aktarılan baz puanlar kadar faizi fazla ödediğiniz tespit edilebilir ve ödediğiniz faizin 3 katına kadar tazminat alma ihtimalinizden söz edilebilir.

Tazminat alma ihtimalim ne kadar?

Rekabet Kurulu’nun söz konusu kararı, Danıştay’ın 2015/4605 sayılı kararı ve 2015/4614 sayılı kararı ile hukuki denetimden geçmiş ve hukuka uygun bulunmuştur.

Bu sebeple, hukukta hiçbir yargılamanın sonucu kesin olmamakla beraber, şartları var ise tazminat alma olasılığınızın yüksek olduğu söylenebilir.

Tazminatın yasal dayanağı var mı?

Evet.

Tazminat talebiniz 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m. 57 ve m. 58’e dayalı olarak ileri sürülebilir.

Dava için zamanaşımı ne kadar?

Sözleşmeye dayalı alacaklarda zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bankalar bunun daha kısa olduğu savunmasını yapacaklardır. Mahkemeler bu savunmalara itibar etmemelidir. Eğer yukarıda bahsedilen kapsamda iseniz hiç vakit geçirmeden bir avukat danışmanlığında dava açmayı değerlendirmenizi öneririm.

Davayı kendim açabilir miyim?

Davayı kendiniz de açabilirsiniz ancak yapacağınız küçük bir hata veya ihmal büyük hak kayıplarına mal olabileceğinden bir avukat vasıtasıyla davayı açmanızı şiddetle tavsiye ediyorum.

Tüketicilerden alınan banka ücretlerine dair yönetmeliğin yürürlük tarihi

Sevgili tüketiciler, bankaların sizden tahsil ettiği kredi kartı üyelik ücreti, kart aidatı, dosya masrafı, hesap işletim ücreti gibi masraf ve ücretlerin iadesi için tüketici hakem heyetlerine ve tüketici mahkemelerine başvururken dikkat etmeniz gereken çok önemli bir konu var.

Tüketicilerden alınan banka ücretlerine hukuki dayanak getiren Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Yönetmelik‘ten daha önce bahsetmiştim.

Bu konudaki iki önemli güncel karara da değinmiştim.

Ödediğiniz ücretlerin iadesi için başvuruda bulunmadan önce, sizden alınan ücretin hangi tarihte alındığı büyük önem taşıyor.

Bu yönetmeliğin yürürlük tarihi 3 Ekim 2014.

Banka ile aranızdaki sözleşme hangi tarihli olursa olsun, bu tarihte ve sonrasında sizden alınacak ücretler, masraflar, Yönetmelik kapsamında tutulmuştur (Yönetmelik m. 16).

Özetle, 3 Ekim 2014 günü ve sonrasında ödediğiniz ücretler ve masraflar, bu Yönetmelik kapsamında olacaktır.

Aman dikkat…

Tüketicilerden alınan banka ücretlerine dair iki önemli karar…

Bankaların tüketicilerden hesap işletim ücreti, dosya masrafı ve benzeri adlar altında aldıkları ödemelere yasal dayanak getirildiğinden daha önce bahsetmiştim. Yargıtay kararları da bu doğrultuda çıkmaya başladı. Bu yazıda bu konuda verilen iki kararı kısaca özetleyerek değerlendireceğim.

Değineceğimiz ilk karar Kasım 2015 tarihinde verilmiş. Davada tüketici, nakit avans ücretinin iadesini talep etmiş. Mahkeme tüketiciyi haklı bulmuş. Banka temyize gitmiş ve Yargıtay tüketiciyi haksız bulmuş. Kararda Yargıtay, davaya uygulanması zaman yönünden mümkün olmayan ve banka ücretlerine hukuki dayanak getiren Yönetmeliğe de atıf yapmış. Şu cümleyle:

 “Nitekim somut olayda uygulanma imkanı yok ise de 6502 Sayılı Kanuna göre çıkarılan 3.10.2014 tarih 29138 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren …Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından hazırlanan “Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”te ücret alınması mümkün olan EK-1 numaralı “Ürün ve Hizmet Sınıflandırması” listesinde kredi kartları ile ilgili olarak “Nakit Avans Çekim Ücreti” alınabileceği belirtilmiştir.

Somut olayda bu hükmün uygulama imkanı olmamasına rağmen ve bunu da kararda belirterek üstelik… (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/5544 K. 2015/14654 T. 12.11.2015)

İkinci karar Aralık 2014’de veriliyor. Bir tüketici mahkemeden bankanın kendisinden aldığı kredi kartı aidatını ve nakit avans komisyonunun iadesini talep ediyor. Tüketici mahkemesi davayı kabul ediyor. Banka temyize gidiyor. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi dosyayı inceliyor ve kararı bozuyor. Bankanın haklı olduğuna karar veriyor. Bu kararda şu gerekçelere dayanıyor:

  1. Nakit avans komisyonu ile ilgili olarak Yargıtay, karşılıksız bir hizmet olmadığı, ATM’lerde bu amaçla para bulundurulduğu, bu sebeple bedelin alınabileceğine karar veriyor ve ekliyor, diyor ki, “Nitekim somut olayda uygulanma imkanı yok ise de 6502 sayılı yasaya göre çıkarılan 3.10.2014 tarih 29138 Sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından hazırlanan ‘Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’te ücret alınması mümkün olan EK-1 numaralı ‘Ürün ve Hizmet Sınıflandırması’ listesinde kredi kartlarıyla ilgili olarak ‘Nakit Avans Çekim Ücreti’ alınabileceği belirtilmiştir.“. Yargıtay bu yeni düzenlemeye yine atıf yapıyor, somut olayda uygulama imkanı olmadığı halde…
  2. Kredi kartı aidatı ile ilgili olarak da Yargıtay’ın tüketiciyi haksız bulma sebepleri şöyle özetlenebilir: 1) Tüketici kart aidatını öderken ihtirazi kayıt ileri sürmemiştir. 2) Aidat ücreti ödendikten sonra indirim istenemez. 3) Tüketici aidat ödemesine rağmen sözleşmeyi sürdürdüyse artık “ahde vefa” gereği aidat iadesi isteyemez. Yargıtay bu konuda yeni yönetmeliğe atıf yapmamış. Davaya konu kart aidatları 2005-2013 arasına ilişkin, yani yeni yönetmeliğin uygulama döneminde değil. Ancak yine de atıf yapabilirdi zira yeni yönetmelik, kredi kartı üyelik ücretlerinin alınabileceğini açıkça düzenliyor. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi E. 2014/36187 K. 2014/41794 T. 26.12.2014)

Yargıtay’ın banka masraflarına hukuki dayanak getiren yönetmeliğe, somut olayda uygulanma imkanı olmamasına rağmen her iki kararda da atıf yapması, bu yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra alınan kart ücretleri, hesap işletim ücretleri, dosya masrafları gibi ücretlerin iadesi taleplerinde tüketicileri bu gerekçeyle HAKSIZ bulacağına dair kuvvetli bir işaret kanaatimce.

Bu yazıyı okuyan sevgili tüketiciler… Bu masraflarla ilgili olarak tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemelerine başvururken bu masrafların hangi zamandan kaynaklandığını da göz önünde bulundurarak dikkatli hareket etmenizi tavsiye ederim. Hatalı bir başvuru yaparsanız, ödemek zorunda kaldığınız banka ücretlerine ilaveten, yargılama masraflarına ve yasal vekalet ücretlerine de katlanmak zorunda kalabilirsiniz. Yönetmeliğin yürürlük tarihi ile ilgili yazımdan bilgi edinebilirsiniz.