İşletim sistemlerinin pazar payları (2003-2019 arası)

2003-2019 yılları arasında işletim sistemlerinin pazar payları şu şekilde değişim geçirmiş:

Bu sitenin ziyaretçi istatistiklerinden yola çıkarak bu konuda düşüncelerimi 3 sene kadar önce bir yazıda paylaştığımı da hatırladım bu videoyu izlerken.

Windows 10’da ortak ağ türü nasıl özel ağ olarak değiştirilir?

Windows 10’da ağ türü nasıl değiştirilir sorusuna cevap arıyorsanız doğru yerdesiniz, bu yazıda kısaca size bunu nasıl yapacağınızı anlatacağım.

Bir ağa ilk defa bağlanırken ev veya iş ağı yerine ağ türünü ortak ağ olarak belirlediyseniz bu ağın türünü sonradan ev veya iş ağı olarak değiştirmek Windows 10’da pek de kolay bulunabilecek bir ayar değil ne yazık ki.

En pratik çözüm sanırım şu: Başlat‘a basılır, arama kutusuna “ev grubu” yazılır (tırnaklar yok), “Ev grubuyla ilgili sorunları bul ve düzelt” uygulaması çalıştırılır. Bu uygulama ilk adım olarak ağ türünüzün ev grubu olarak ayarlanmaya uygun olmadığını, ağınızın öncelikle “özel ağ” olarak değiştirilmesi gerektiğini size belirtir ve bu sorunu çözmek için onayınızı ister. Onay verdiğinizde ağ türünüz özel ağ olarak değişecektir. Sorun gidericiden çıkabilirsiniz.

Ağınız “özel ağ” olarak ayarlandı ise artık ağdaki bilgisayarları görebilir, dosya paylaşımı özelliğini açabilir ve dosya paylaşımında bulunabilirsiniz.

Dual-Boot sistemde Windows kurulumu sonrası boot menüsü (GRUB) onarımı

Linux kurulu bir bilgisayarda başka bir diske veya partisyona Windows kurulumu yaparsanız (buna “dual-boot” denilir) artık bilgisayarınızı açtığınızda doğrudan Windows’un başladığını görebilirsiniz. Böyle bir duruma düştüyseniz Linux sisteminizi nasıl başlatabileceğinizi bu yazıda kısaca anlatacağım. Mac kullanıcıları da bu yazıdan yararlanabilirler.

Windows ve Linux aynı diske kurulu ise…

Çoğu dual-boot kurulumda Windows ve Linux aynı diskte fakat farklı partisyonlarda (bölümlemelerde) kurulu olurlar ve büyük olasılıkla tek bir /boot partisyonunu paylaşırlar. Bu gibi durumlarda rEFInd kullanarak kolayca dual boot menüsü sorununu çözebilirsiniz. (Ek Not: Windows’u kurmadan önce EFI bölümlemesini de sildiyseniz Debian boot bölümlemesi ayrı yerde bile olsa Debian GRUB ve EFI dosyaları da silindiğinden rEFInd ile bile bu sorunu çözmeniz o kadar kolay olmayabilir, aşağıdaki açıklamamı okuyun.)

Basitçe rEFInd’i nasıl kullandığımı anlatayım:

  1. Windows boot edilir. (başka seçeneğiniz yoktur zaten şu an için)
  2. rEFInd ISO dosyası sitesinden indirilir.
  3. Rufus indirilir.
  4. Rufus ile rEFInd ISO dosyası bir USB diske yazılır ve bu USB disk ile boot edilir.
  5. rEFInd hemen Linux kurulumunu da tanır ve size Windows-Linux arasında seçim yapmanız için bir ekran sunar. Linux boot edilir.
  6. rEFInd bu kere Linux sisteminize kurulur.  debian’da: “sudo apt-get install refind”
  7. Kurulum sırasında rEFInd, boot ayarlarını yapayım mı diye sorar, YES derseniz artık rEFInd menüsü bilgisayarınızda kalıcı hale gelir.

rEFInd ekranına hoş bir görünüm vermek için;

  1. sudo su
  2. cd /boot/efi/EFI/refind/ (sizde farklı olabilir, kontrol ediniz)
  3. mkdir themes
  4. cd themes
  5. apt-get install git
  6. git clone https://github.com/EvanPurkhiser/rEFInd-minimal.git
  7. cd ..
  8. gedit refind.conf
  9. Son satır ekleyiniz: include themes/rEFInd-minimal/theme.conf

Windows ve Linux ayrı disklere kurulu iseler…

Böyle bir durumda genellikle Linux’un kurulu olduğu disk üzerinde ayrı, Windows’un kurulu olduğu disk üzerinde ayrı EFI sistem bölümlemesi (partisyon) mevcuttur. Bilgisayar açılırken boot aygıtını BIOS/UEFI kanalıyla seçince Linux boot eder. Ancak bunun için her açılışta boot diskini seçmek gerekir.

grub onarımı yapmak, bilgisayar açılırken önceliği Linux’a vermek, kullanıcıya Windows’u tercih etme seçeneği sunmak, 10 saniye içinde seçim yapılmazsa Linux’u başlatmak için:

# efibootmgr -v

çıktısına göre önceliği belirledikten sonra

# efibootmgr --bootorder 0000,0003 --timeout 10

ve ardından

# update-grub

komutlarını kullanarak bu sorunu çözebilirsiniz.

Siz her iki sistemi aynı diske kurduysanız şuradaki rehbere göz atmanızda yarar olabilir.

Ek bilgiler…

debian kullanıcılarına ek bilgi olarak şu adresteki yönergeleri takip ederek de grub onarımı yapılabilir.

Ubuntu’da grub onarımı hakkında ek bilgi için şuraya tıklayın.

Güncelleme (19.03.2019)

Windows’u yeniden yükleyecekseniz Windows bölümlemelerini silerken EFI bölümlemesini silmemeye dikkat edin. Eğer bu bölümlemeyi silerseniz Debian /boot partisyonu ayrı bile olsa Debian için gerekli EFI dosyalarını da silmiş olursunuz. Bu durumda Grub da silinir. Onarım için decryption, chroot, hosts dosyaları, boot partisyonu EFI partisyonu derken arap saçı bir sorunun içinde debelenir durursunuz.

Böyle bir duruma düştüyseniz yararlı olabilecek linkler bırakayım:

Bunlarla uğraşmak yerine /home ‘un yedeğini alıp debian’ı baştan kurmak çok daha hızlı bir çözüm olabilir.

Video dosyaları nasıl sıkıştırılır?

Çok yer işgal eden video dosyalarını sıkıştırmak için gerekenler:

  1. Virtualdub: http://virtualdub.sourceforge.net/ (Uyarı: Virtualdub 64 bit sürüm ile 264 ve Lame birlikte çalışmıyor. 32 bit sürüm kullanın.)
  2. x264 encoder: http://sourceforge.net/projects/x264vfw/ veya http://doom10.org/index.php?topic=3.0
  3. Lame ACM codec: http://www.rarewares.org/mp3-lame-dshow-acm.php

Yazılım parmak izi kontrolü için öneri: HashCheck Shell Extension

İnternetten bilgisayarınıza indirdiğiniz yazılımların, sandığınız yazılımlar olmayabileceğini hiç düşünmüş müydünüz?

Kötü niyetli kişiler, yazılımın dağıtıldığı sunucuya sızarak veya bağlantınızı sabote ederek,  özgün halinden farklı, içerisine zararlı kodlar yerleştirilmiş bir programı indirmenize yol açabilirler. Tüm bunlar, siz güvendiğiniz bir siteden güvendiğiniz bir yazılım indirdiğinizi düşünürken olur.

Bunu önlemenin, yani indirilen bir yazılımın aslına uygun olduğunu anlamanın yollarından biri, yazılımın parmak izini kontrol etmektir. Yazılım üreticisi bu parmak izini sitesinde yayınlar. Siz de indirdiğiniz yazılımın parmak izini kontrol edersiniz. İzler eşleşiyorsa yazılımınız aslına uygundur.

İzleri kontrol etmek için bir yazılıma ihtiyaç duyarsınız. Birçok seçenek var. Windows kullanıyorsanız örneğin HashCheck Shell Extension‘ı deneyebilirsiniz.

SHA 256 ve SHA 512 desteği için güncellenmiş versiyon şurada.

HashCheck, ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir yazılım… Parmak izi kontrolü gibi güvenlikle ilgili bir konuda, kodlarının ne yaptığını isterseniz görebileceğiniz bir yazılımı tercih etmek kulağa mantıklı geliyor.

Program 1 saniyeden kısa bir sürede kuruldu bilgisayarıma… Kurduğunuzda kendisini Windows Gezgini içerisine gömüyor. Bu nedenle kullanımı çok pratik… Bağımsız çalışan benzerlerindeki gibi ayrıca programı arayıp bulmanıza, çalıştırmanıza, sonra da kontrol edeceğiniz dosyayı aramanıza gerek yok. Windows Gezgini’nde kontrol edeceğiniz dosyanın özelliklerine baktığınızda parmak izini de orada görebiliyor, üreticinin yayınladığı parmak izini kutuya yapıştırdığınızda eşleşme olup olmadığını rahatça anlayabiliyorsunuz.

MD5, MD4, CRC-32 imzalarını tanıyabiliyor, SFV dosyalarını kontrol edebiliyor ve oluşturabiliyor.

Program Türkçe’ye de çevrilmiş… İndirme boyutu sadece 85 KB…

Bir örnekle nasıl kullanıldığını açıklayayım:

Diyelim ki bilgisayarıma “Daemon Tools” kurmak istiyorum. Bunun için Google’da arama yapıyorum ve http://www.disc-tools.com/download/daemon adresine ulaşıyorum. Bu adresten yazılımı indiriyorum.

Sonra parmak izini kontrol etmeye geliyor sıra… Yazılımı indirdiğim yukarıdaki adreste, yazılımın parmak izi belirtilmiş:

Sarı ile gördüğünüz kısmı seçip kopyalıyorum.

Sonra indirdiğim dosyaya sağ tıklıyorum ve “Özellikler” (Properties) diyorum.

 

Karşıma aşağıdaki ekran geliyor. En sağdaki “Checksums” sekmesini seçiyorum, sarı ile işaretli kutucuğa kopyaladığım izi yapıştırıyorum ve yukarıdaki parmak izleriyle otomatik olarak eşleştirme yapılıyor ve eşleşme başarılı ise yukarıdaki iz mavi renk ile gösteriliyor, aşağıda görüldüğü gibi… Bu, izin doğru olduğunu kanıtlıyor. Artık bu programı gönül rahatlığıyla kullanabilirim.

 

Programın kullanımı ve iz kontrolü işte bu kadar kolay…

USB modemden 3G interneti Windows 7 ile kablosuz ağ üzerinden paylaşmak (Resimli anlatım)

Turkcell VINN, Vodafone Vodem veya AVEA Jett… Bunlardan birine sahipsiniz, başka bir deyişle bir USB mobil modem üzerinden 3G internet hizmeti alıyorsunuz ve bu interneti aynı anda birden fazla cihaz üzerinden, örneğin hem bilgisayarınızdan, hem akıllı telefonunuzdan, hem de Playstation üzerinden kullanmak istiyor ve bunun nasıl yapıldığını merak ediyorsunuz. O halde okumaya devam edin. Size üçüncü taraf yazılımı kullanmadan, sadece Windows’un özelliklerinden yararlanarak bunun nasıl yapılacağını anlatacağım.

Gerekenler;

  1. Windows 7 yüklü bir bilgisayar (Vista ve XP’de de mümkün olduğunu okudum ama henüz denemedim, bu yazı bu nedenle sadece 7 için)
  2. Bu bilgisayarın kablosuz ağlara bağlanmasını sağlayan bir adaptör (dizüstü  bilgisayarlarda bu zaten vardır, masaüstü bilgisayarlara bazen ayrı bir USB adaptörü takılarak bu imkan sağlanabilir)
  3. USB 3G modem (VINN, Vodem veya Jet)
  4. Kablosuz ağdan internete girebilecek başka bir cihaz (iPad, iPhone, Nokia 5800, dizüstü bilgisayar vb.)

Nasıl yapılır?

Öncelikle bilgisayarınızı açın, kablosuz ağ adaptörünü ve USB modeminizi takın. Herhangi bir ağa bağlanmayın, bağlı iseniz çıkın ve aşağıdakileri sırayla uygulayın.

  1. Start (Başlat) – Control Panel (Denetim Masası) – Network and Internet (Ağ ve İnternet) – Network and Sharing Center (Ağ ve Paylaşım Merkezi) tıklanır.

  2. Set up a new connection or network (Yeni bir bağlantı veya ağ kur) tıklanır.

  3. Set up a wireless ad hoc (computer-to-computer) network (Yeni bir ad hoc  (bilgisayardan bilgisayara) ağ kur) tıklanır.


4. İleri tıklanır.

  1. Ağa yeni bir isim verilir. Bu, kablosuz ağ isminiz olacaktır.
    Güvenlik tipi seçilir. WPA2-Personal (WPA2-Kişisel), WEP’e göre daha güvenlidir; ancak, iOS cihazların WPA ile ilgili bazı sorunlar yaşadığı da bilinmektedir. Tercih sizin. Her ihtimalde uzun ve güvenilir bir şifre belirlemeyi ihmal etmeyin, yoksa izniniz olmayan kimseler ağınıza bağlanabilir ve internet bağlantınızı kullanabilirler.

  2. “Save this network” (Bu ağı kaydet) seçeneğini işaretlemeyi unutmayın.

  3. Artık geçici kablosuz ağımızı kurduk. Şimdi sıra internet bağlantısını paylaştırmaya geldi.

Yukarıdaki 1 ve 2 numaralı adımları takip edin ama bu sefer sonraki adımda “Set up a dial-up connection” (Bir çevirmeli ağ kur) seçeneğini tıklayın.

Unutmayın, bu işlem için 3G cihazınızın yazılımını kullanmanıza gerek yok. Bağlantıyı Windows’un standart çevirmeli ağ bağlantısı yoluyla kuracağız. Ayrı bir yazılım  kullanmayacağız.

  1. Dial-up phone number (Çevirmeli ağ telefon numarası) bölümüne *99# yazın. Kullanıcı adı ve şifreyi boş bırakın.

“Connection name” (Bağlantı adı) kısmına uygun bir isim verin. Mesela “3G bağlantım” gibi.

  1. “Allow other people to use this connection” (Diğer insanların bu bağlantıyı kullanmalarına izin ver) seçeneğini tıklarsanız bilgisayarınıza erişebilen kişiler bu bağlantıyı kullanabilirler. Takdir sizin.
  2. Bağlan tuşuna tıklayın.

  3. Yukarıdaki 1 numaralı adımı takip ederek “Network and Sharing Center” (Ağ ve Paylaşım Merkezi)’ni açın. Burada yeni isimlendirdiğiniz bağlantının üzerine tıklayın.

Properties (Özellikler) tuşuna tıklayın.

  1. En sağdaki Sharing (Paylaşım) sekmesine tıklayın. Allow other network users to connect through this computer’s Internet connection (Diğer ağ kullanıcılarının bu bilgisayarın internet bağlantısı üzerinden bağlanmalarına izin ver) seçeneğini tıklayın. Tamam tıklayın.


13. Artık internet bağlantınızı paylaşıyor olmalısınız. Şimdi, kurduğunuz kablosuz ağa başka bir cihaz ile bağlanmayı ve aynı anda internete girmeyi deneyin.

Başardınız mı? Herhangi bir sorun mu yaşadınız? Bir yorum bırakıp tecrübelerinizi anlatın.

Başka bir yolu yok mu?

Bu yöntem size karışık geldiyse veya sonuç alamadıysanız, Connectify (http://www.connectify.me/) yazılımıyla bağlantınızı paylaşmayı deneyebilirsiniz. Unutmadan ekleyeyim, yazılımın 3G paylaşımına olanak veren Pro sürümü bu yazı yazıldığı sırada 29 USD tutarında idi.

EK (30.11.2012): Windows 8’de bu özellik grafik arabirimden kaldırılmış

Windows 8’de “ad hoc” kablosuz ağ kurma seçeneği, grafik arabirimden kaldırılmış. Windows 7’de yer alan bu özelliğin yeni Windows’tan çıkartılmasının ne anlamı olabilir bilemiyorum. Para ödeyip lisans alıyor ve işletim sisteminizi yeniliyorsunuz, geliştirilmiş bir sistem beklerken geriye gitmiş bir sistemle karşılaşıyorsunuz. Gerçekten sinir bozucu…

Komut satırı üzerinden kurmak mümkün ama bilgisayarı yeniden başlattığınızda yeniden aynı işlemleri yapmanız gerekiyor. Bu haliyle kesinlikle kullanışlı değil.

32 GB’dan büyük bölümlemeyi FAT32 olarak formatlamak

Harici bir sabit (hard) diskiniz var ve bununla DivX oynatıcınızda film izlemek istiyorsunuz. Oynatıcınız sadece FAT32 dosya sistemi ile uyumlu. NTFS veya başka şekilde biçimlendirilmiş sabit diskinizi (aslında bu disk üzerindeki bölümlemeleri) tanıyamıyor. Ne yapacaksınız?

Sabit diskinizde FAT32 dosya sistemi ile biçimlendirilmiş (formatlanmış) bir bölümleme oluşturmanız ve filmlerinizi bu bölümlemede saklamanız gerekiyor.

Bölümleme ile uğraşmadan tüm diski bu şekilde formatlamanız da mümkün.

Ne var ki, Windows’un “Disk Management” (Disk Yönetimi) adlı uygulaması ile veya “format.exe x: /q /fs:fat32” komutuyla 32 GB’dan büyük bir bölümlemeyi (partisyonu) FAT32 dosya sistemiyle formatlayamazsınız.

Neyse ki, Windows altında çalışabilen, açık kaynaklı küçük bir uygulama olan “fat32formatter” ile bu mümkün. Uygulamanın yazarı Ridgecrop Consultants Ltd, internet siteleri şurada: http://www.ridgecrop.demon.co.uk/index.htm

Uygulamayı şuradan veya buradan indirebilirsiniz.

fat32format sürücüyolu (mesela f:)

gibi bir komutla format işlemini birkaç saniyede tamamlayabilirsiniz.